Νίκος Νικολάου: «Δεν υπάρχουν καλοί και κακοί άνθρωποι. Υπάρχουν άνθρωποι με αδυναμίες»
Μια συζήτηση για το θέατρο, τους ανθρώπους, τις επιλογές και τον χρόνο με τον ηθοποιό και σκηνοθέτη Νίκο Νικολάου.
Συνέντευξη-Φωτογραφίες, Θανάσης Πρωτάτος
Με τον Νίκο Νικολάου συναντηθήκαμε στην είσοδο των ηθοποιών στο κτίριο του Κρατικού Θεάτρου Βορείου Ελλάδος, εκεί όπου, μέχρι τις 22 Νοεμβρίου, παρουσιάζεται η παράσταση Black Birthday, στην οποία πρωταγωνιστεί αλλά και σκηνοθετεί. Βροχερό πρωινό Νοέμβρη. Καθώς τον περίμενα στο χολ της εισόδου, κάποιοι τεχνικοί μετέφεραν σκηνικά αντικείμενα της παράστασης.
Ο Νίκος ήρθε ευδιάθετος. Ανεβήκαμε στο φουαγιέ και καθίσαμε μέσα στο σκηνικό της παράστασης, που έγινε το φόντο της συζήτησής μας. Η σκηνή βρίσκεται στο επίπεδο των θεατών, με τα καθίσματα περιμετρικά, δημιουργώντας μια ιδιαίτερη αμεσότητα.
Απάντησε στις ερωτήσεις με διάθεση και χωρίς περιστροφές. Ο λόγος του μεστός, με την εμπειρία πολλών χρόνων στον χώρο να είναι εμφανής. Η κουβέντα κύλησε ευχάριστα και μου έδωσε την ευκαιρία να γνωρίσω λίγο καλύτερα τον ηθοποιό και σκηνοθέτη πίσω από τις παραστάσεις. Άμεσος, ευθύς και αληθινός.
Ποιος χαρακτήρας που έχετε υποδυθεί θα ήταν ο χειρότερος άνθρωπος για να έχετε φίλο στην πραγματική ζωή; Και ποιος θα ήταν ο καλύτερος;
Δεν πιστεύω ότι υπάρχουν καλοί και κακοί άνθρωποι. Υπάρχουν άνθρωποι με αδυναμίες, που μπορεί σε κάποιους να φαίνονται αρνητικές και σε άλλους δικαιολογημένες. Αυτό που φαίνεται δεν είναι πάντα η αλήθεια.
Θυμάμαι τον Μιχάλη, έναν πολύ σκληρό και ιδεοληπτικό χαρακτήρα που υποδύθηκα στα Σκονισμένα Σύννεφα. Για να μπορέσω να τον αποδώσω, έπρεπε πρώτα να τον αγαπήσω. Τον αγάπησα πολύ. Έτσι δεν έγινε απαραίτητα συμπαθής, έγινε όμως αληθινός. Και η αλήθεια είναι πάνω απ' όλα στην υποκριτική.
Αν μπορούσατε να συναντήσετε τον εαυτό σας στα 25 σας, ποια συμβουλή θα του δίνατε; Και ποια θα αποφεύγατε να του δώσετε, επειδή πρέπει να την ανακαλύψει μόνος του;
Θα του έλεγα να βάζει στόχους και να παλεύει γι' αυτούς, παρά τις δυσκολίες και τις ματαιώσεις. Δεν μπορούμε να κατακτήσουμε τα πάντα, αλλά κάθε μικρός ή μεγάλος στόχος που πετυχαίνουμε είναι ένα σκαλοπάτι στην πορεία μας.
Αυτό που θα του έλεγα να προσέξει είναι η παρορμητικότητα. Όταν είμαστε νέοι θέλουμε να τα κερδίσουμε όλα και συχνά δεν ακούμε τη σοφία των μεγαλύτερων. Θα συμβούλευα τον νεότερο εαυτό μου να ακούει περισσότερο όσα έχουν να του μεταφέρουν οι άνθρωποι με μεγαλύτερη εμπειρία.
Υπάρχει κάποιος ρόλος που σας έχει μείνει τόσο έντονα, ώστε να ανακαλύψατε μέσα από αυτόν κάτι για τον εαυτό σας που δεν γνωρίζατε;
Σε πολλούς ρόλους έχω συναντήσει στοιχεία του χαρακτήρα μου. Ο άνθρωπος, άλλωστε, δεν διαφέρει τόσο πολύ από άνθρωπο σε άνθρωπο. Οι ρόλοι κουβαλούν πανανθρώπινα χαρακτηριστικά.
Το σημαντικό, όμως, δεν είναι μόνο να ανακαλύψεις κάτι για τον εαυτό σου. Είναι να μπορέσεις να μεταφέρεις αληθινά στον θεατή τις αντιφάσεις, τις συγκρούσεις και τα συναισθήματα του χαρακτήρα. Εκεί βρίσκεται η ουσία της υποκριτικής. Και φυσικά, μεγάλο ρόλο στη διαμόρφωση του ανθρώπου παίζουν η παιδεία και η οικογένεια. Η κατανόηση του άλλου, του πόνου και των αδυναμιών του, μας κάνει περισσότερο ανθρώπινους.
Έχετε πει ότι κάποιες φορές βαριέστε να βλέπετε θέατρο, όχι όμως να παίζετε. Τι πρέπει να συμβεί πάνω στη σκηνή για να σας κερδίσει πραγματικά μια παράσταση;
Το θέατρο, δυστυχώς, έχει πάψει σε μεγάλο βαθμό να δημιουργεί χαρακτήρες και συγκρούσεις. Έχει χαθεί το αίμα, ο ιδρώτας, η αγωνία και η λύτρωση. Συχνά βλέπουμε απλώς μια περιγραφή συμπεριφορών μέσα από εικόνες, σκηνικά και κοστούμια.
Οι συμπεριφορές, όμως, έχουν αιτίες. Οι χαρακτήρες χτίζονται από αυτές. Ο ηθοποιός πρέπει να γεννά τις συμπεριφορές, όχι απλώς να τις περιγράφει.
Έχουμε φτάσει να πηγαίνουμε να δούμε την παράσταση ενός σκηνοθέτη, ενώ παλαιότερα πηγαίναμε να δούμε τους ηθοποιούς. Οι ηθοποιοί γεννούν το θέατρο. Αυτή είναι η δουλειά τους.
Όταν περάσατε από τη σκηνή στη διοίκηση του ΚΘΒΕ, τι ανακαλύψατε για τον κόσμο του θεάτρου που δεν γνωρίζατε ως ηθοποιός; Υπήρξε κάτι που σας εξέπληξε ευχάριστα;
Έχω περάσει περίπου 35 χρόνια της ζωής μου στις δύο κρατικές σκηνές, στο Εθνικό και στο Κρατικό Θέατρο. Γνώριζα ήδη πώς λειτουργούν οι τεχνικοί, οι διοικητικοί και οι καλλιτεχνικοί μηχανισμοί, οπότε δεν είχα μεγάλες εκπλήξεις.
Αυτό που εκτίμησα ιδιαίτερα στο ΚΘΒΕ είναι ο τεχνικός του τομέας και τα εργαστήριά του. Υπάρχει ένας πραγματικός πλούτος ανθρώπων που μπορούν να υποστηρίξουν μεγάλες παραγωγές.
Η διοίκηση, όμως, απαιτεί να υπολογίζεις και τον ανθρώπινο παράγοντα. Δεν μπορείς να παίρνεις αποφάσεις χωρίς να σκέφτεσαι ότι πίσω από κάθε εργαζόμενο υπάρχει μια οικογένεια. Το έζησα έντονα και στην πανδημία, όταν, παρά το κλείσιμο των σκηνών, καταφέραμε να μη θίξουμε τους συμβασιούχους.
Όταν αναλαμβάνεις μια τέτοια θέση, πρέπει να προστατεύεις δύο πράγματα: το δημόσιο χρήμα και το καλλιτεχνικό αποτέλεσμα. Γιατί το θέατρο χρηματοδοτείται από όλους τους Έλληνες φορολογουμένους, από το Ορμένιο μέχρι τη Γαύδο. Και αυτό πρέπει να το σεβόμαστε.
Στον χώρο του πολιτισμού, πόσο μετράει τελικά το ταλέντο και πόσο η ικανότητα να προβάλλεις τον εαυτό σου; Ένας καλός δημιουργός μπορεί σήμερα να παραμείνει αόρατος αν δεν ξέρει να πουλάει τη δουλειά του;
Το ταλέντο είναι πάνω απ' όλα. Αργά ή γρήγορα ένας ταλαντούχος άνθρωπος θα καταξιωθεί. Η προβολή μπορεί να σε βοηθήσει να προχωρήσεις πιο γρήγορα, αλλά δεν είναι αυτή που θα σε κάνει να μείνεις στον χρόνο. Ο χρόνος είναι ο απόλυτος κριτής.
Βέβαια, ο χώρος της τέχνης είναι ανταγωνιστικός. Θα συναντήσεις αντιστάσεις, ανθρώπους που δεν θα σε στηρίξουν, ακόμη και κυκλώματα που προωθούν συγκεκριμένους συναδέλφους.
Θυμάμαι κάποτε, μετά από μια μεγάλη τηλεοπτική επιτυχία, ο συγγραφέας και μεταφραστής Γιώργος Ρούσος με ρώτησε αν χτύπησε το τηλέφωνό μου με προτάσεις. Όταν του απάντησα αρνητικά, μου είπε: «Με επιβεβαίωσες. Χάλασες την πιάτσα». Ήταν ένα μάθημα για το πώς λειτουργεί μερικές φορές ο χώρος. Παρ' όλα αυτά, πιστεύω ότι το κοινό είναι ο τελικός κριτής.
Υπήρξε κάποια επαγγελματική απόφαση που σας κόστισε, αλλά σήμερα αισθάνεστε περήφανος που την πήρατε;
Αυτά που μου έχουν δώσει ώθηση και με έχουν γλιτώσει από περιπέτειες είναι τα αρκετά «όχι» που έχω πει στην καριέρα μου και στη ζωή μου.
Δεν φοβάμαι τις συνέπειες ενός «όχι», γιατί έχω κάποιες βασικές αρχές με τις οποίες πορεύομαι. Τελικά, δεν στοιχίζει τόσο όσο νομίζουμε.
Πιστεύω ότι οι καριέρες χτίζονται από τα «όχι» και όχι από τα «ναι».
Ποια αποτυχία σας αποδείχθηκε τελικά πιο χρήσιμη από μια επιτυχία που τότε θεωρούσατε σημαντική;
Δεν έχω σκεφτεί ποτέ τις αποτυχίες με αυτόν τον τρόπο. Είμαι από τη φύση μου αισιόδοξος και, ακόμη κι όταν μια δουλειά δεν πήγαινε καλά, προσπαθούσα να είμαι εντάξει με τον εαυτό μου.
Αυτό που με ενδιέφερε ήταν να έχω υπηρετήσει με τιμιότητα το κομμάτι που μου αναλογούσε. Ακόμη κι αν καταλάβαινα ότι ένα εγχείρημα δεν θα πετύχει, προσπαθούσα να μη συμβάλω κι εγώ στην αποτυχία του.
Το Black Birthday αγγίζει τον χρόνο, τη φιλία και τη θνητότητα. Όσο μεγαλώνει κανείς, αλλάζει περισσότερο ο τρόπος που βλέπει τη ζωή ή ο τρόπος που επιλέγει να τη ζήσει;
Νομίζω ότι αλλάζει κυρίως ο τρόπος που επιλέγεις να ζεις. Τα χρόνια και η εμπειρία γλυκαίνουν τον άνθρωπο, τον κάνουν πιο σοφό, πιο συγκαταβατικό, πιο ανθρώπινο. Μαθαίνεις να αντιμετωπίζεις περισσότερα πράγματα με χιούμορ.
Αυτή είναι η ευλογία της ηλικίας. Το ασήμι του χρόνου είναι τα γκρίζα μαλλιά. Όσο μεγαλώνεις, τόσο περισσότερα καταλαβαίνεις και γίνεσαι πιο ειλικρινής.
Το δύσκολο είναι να μη μένεις εγκλωβισμένος στην εικόνα που έχεις χτίσει για τον εαυτό σου. Η ζωή είναι πολύ πιο απλή και καθημερινή από τα προσωπεία που συχνά επιλέγουμε να φοράμε.
Αν κάποιος ερχόταν να σας δει στο θέατρο χωρίς να γνωρίζει τίποτα για εσάς, χωρίς να έχει διαβάσει κριτικές ή βιογραφικά, τι θα θέλατε να πάρει μαζί του φεύγοντας από την παράσταση;
Την αλήθεια της σκηνής. Να μπορέσει ο ηθοποιός να γίνει ένας άνθρωπος οικείος στον θεατή, κάποιος που θα μπορούσε να είναι δικός του άνθρωπος. Να του δημιουργήσει μια ιστορία καθημερινότητας που θα τον αγγίξει.
Δεν είναι η συμπάθεια αυτό που αναζητώ, αλλά η οικειότητα. Γιατί η οικειότητα έχει μέσα της το σπέρμα της αλήθειας του ηθοποιού και της τέχνης που υπηρετεί.
BLACK BIRTHDAY
Μια μαύρη κωμωδία του Κώστα Σταύρου
Το Κρατικό Θέατρο Βορείου Ελλάδος παρουσιάζει το Black Birthday, μια μαύρη κωμωδία με επίκεντρο δύο φίλους και μια φιλία που έχει δοκιμαστεί στον χρόνο.
Ο Κώστας, στα εξηκοστά γενέθλιά του, είναι πεπεισμένος πως πρόκειται να πεθάνει, όπως συνέβη και με τον θείο του στην ίδια ηλικία. Η γυναίκα του βρίσκεται στο μαιευτήριο και εκείνος καλεί τον φίλο και κουμπάρο του, Στάθη, για να μην περάσει μόνος την τελευταία νύχτα της ζωής του. Όσο η νύχτα προχωρά, οι δύο άντρες μπλέκονται σε ένα απρόσμενο παιχνίδι αναμνήσεων, υποθέσεων και εξομολογήσεων, φτάνοντας μέχρι και να οργανώσουν την κηδεία του Κώστα.
Μια ιστορία για τη φιλία, τις φοβίες, τις εμμονές, τον χρόνο και τον τρόπο με τον οποίο κοιτάζουμε τη ζωή.
Συντελεστές
Συγγραφέας: Κώστας Σταύρου
Σκηνοθεσία – Επιμέλεια κειμένου: Νίκος Νικολάου
Σκηνικά – Κοστούμια: Χρύσα Δαπόντε
Μουσική: Μάριος Στρόφαλης
Φωτισμοί: Στέλιος Τζολόπουλος
Βοηθοί σκηνοθέτη: Λίλη Αδρασκέλα, Δανάη Σταματοπούλου
Οργάνωση παραγωγής: Πέτρος Κοκόζης
Φωτογραφίες: Mike Rafail
Διανομή
Νίκος Νικολάου – Στάθης
Δημήτρης Σιακάρας – Κώστας
Πληροφορίες παράστασης
Χώρος: Φουαγιέ Θεάτρου Εταιρείας Μακεδονικών Σπουδών, Εθνικής Αμύνης 2, Θεσσαλονίκη
Πρεμιέρα: 23 Οκτωβρίου 2026
Διάρκεια: 80 λεπτά
Κατάλληλο για θεατές άνω των 8 ετών
Ημέρες και ώρες παραστάσεων
Τετάρτη: 19:00
Πέμπτη – Παρασκευή: 21:00
Σάββατο: 19:00 και 21:00
Κυριακή: 19:00
Εισιτήρια και κρατήσεις: 2315 200 200, στα εκδοτήρια του ΚΘΒΕ και μέσω MORE.com.
Περισσότερες πληροφορίες: www.ntng.gr